گاز مبرد

تولید سرما در بیشتر سیستم های برودتی به شکل مشابهی انجام می شود. کمپرسور با صرف انرژی مکانیکی ضمن به حرکت در آوردن گاز مبرد ، آن را فشرده می کند. خاصیت گاز های مبرد بدین شکل است که اگر پس از فشرده شدن، فشار از روی آن ها برداشته شود، مقدار قابل توجهی سرما تولید می کنند (گرما جذب میکنند) . عمل کاهش فشار مبرد در شیر انبساط اتفاق می افتد. شیر انبساط با پاشش یا اسپری کردن گاز مبرد، سرمای بالقوه موجود در گاز را آزاد می کند. هر سیستم برودتی بر حسب نوع کاربری ، با نوع خاصی از گاز مبرد سازگاری دارد که در ادامه به هر کدام به صورت مختصر می پردازیم.

انواع گازهای برودتی :

هر گاز برودتی ویژگی متمایز خود را دارد، اما خاصیت تولید سرما در اثر افزایش حجم، در همه آن ها مشترک است. سیستم های برودتی با توان و ظرفیت متنوع، با گازهای مختلفی کار می کنند. مهم ترین این گازها عبارتند از: R404 ,R134A ,R22 ,R600 ,R290 که در دستگاه های مختلفی مانند: یخچال، سردخانه، فریزر، کولرهای گازی، دستگاه های آزمایشگاهی و موتورهای هواپیما و … از آن ها استفاده می شود. هر گاز مبرد خواص و ویژگی های خاصی دارد که در ادامه به آن ها می پردازیم.

گاز مبرد R22 :

گاز R22 یا به اصطلاح  گاز ۲۲، پر مصرف ترین گاز برودتی است. این گاز به علت انعطاف پذیری شیمیایی خوبی که دارد مورد مصرف سیستم های برودتی مختلفی قرار می گیرد. بدین معنی که گاز ۲۲ قادر است، بسته به نوع سیستم، دمای ۲۰+ تا ۴۰- را در اواپراتور تولید نماید. از سیستم های تهویه مطبوع مانند : اسپیلت های متداول بازار  و خنک کننده های تابلو برق گرفته تا  انواع چیلر ها و سردخانه های صنعتی با گاز R22 شارژ می شوند. کپسول های گاز R22 به رنگ سبز بوده و  عمدتا وزنی معادل ۱۳.۶ کیلوگرم دارند .اگرچه نمونه های اروپائی به سختی یافت می شوند ، عمده این کپسول ها از کشور های هند و چین وارد شده و کیفیت قابل قبولی دارند.

گاز مبرد R134a :

اگر چه گاز R134a سابقه حضور گاز ۲۲ را ندارد، اما در گروه پر کاربرد ترین گاز های بازار قرار می گیرد . همانند گاز ۲۲، از این گاز هم می توان در سیستم های برودتی زیر صفر و بالای صفر استفاده کرد و رنج دمایی آن گسترده است. اما بهترین بازدهی R134a ، در سیستم های برودتی با دمای متوسط است (MBP یا دمای ۱۰+ تا ۱۵-) . یخچال های خانگی و کولر اتومبیل از جمله بزرگ ترین مصرف کننده های گاز R134a  به حساب می آیند .گاز ۱۳۴ در وزن های مختلفی به بازار عرضه می شود که کپسول ۱۳.۶ کیلوگرمی محبوب ترین آن هاست. کپسول های ۱ کیلو گرمی و ۵ کیلوگرمی هم یافت می شود. 

گاز مبرد R404a:

گاز مبرد R404a ،همانند گاز R134a،  یکی از گاز هایی است که به منظور جایگزینی گاز R22 پیشنهاد شده است. اگرچه این گاز عمدتا برای تولید سرمادر سیستم های با دمای زیر صفر (۱۰- تا ۴۵- درجه) به کار می رود، اما نمونه هایی از دمای متوسط و بالای آن هم وجود دارد که بیشتر در سیستم های خشک کن (درایر) دیده می شود.کپسول های گاز مبرد R404a عموما نارنجی رنگ هستند و در وزن های ۱۰.۹ کیلوگرمی و ۵ کیلوگرمی در بازار عرضه شده اند.

گاز مبرد R410a:

یکی از بهترین جایگزین هایی که برای گاز مبرد R22 پیشنهاد شد ، گاز R410a است. این مبرد که از ترکیب گاز های R32 و R125 پدید می آید به طور گسترده در سیستم های تهویه مطبوع و برودتی با دمای متوسط در کشور های اروپائی استفاده می شود. شرکت نکردن این گاز در تخریب لایه ازن یکی از مهم ترین دلایل ترویج استفاده از این مبرد است. در کشور ما این گاز بیشتر در کمپرسور های روتاری و اسکرال دیده می شود. سیلندر های گاز ۴۱۰ عموما ۱۱.۳ کیلوگرم وزن داشته و به رنگ صورتی دیده می شوند.

تکامل گازهای مبرد :

گازهای برودتی در گذر زمان دستخوش تحولات و پیشرفت های بسیاری شده اند. در ادامه به از ترکیباتی که از آن ها به عنوان گاز مبرد، استفاده شده اشاره می کنیم:

  • (کلرو متیل methyl chloride): این گاز بی رنگ و اشتعال پذیر بوده و بوی نسبتا شیرینی دارد. از دیگر خواص این گازها می توان به سمی بودن آن ها اشاره کرد. گاز مبرد R40 یا HCC40 مهم ترین عضو این خانواده به حساب می آید.
  • (آمونیا ammonia): پس از متیل کلراید ها، استفاده از آمونیاک به عنوان گاز مبرد پیشنهاد شد. از گاز R717  می توان به عنوان شاخص ترین گاز آمونیاکی یاد کرد که تنها مدت کوتاهی استفاده از آن ادامه پیدا کرد. از مهم ترین علل حضور کوتاه مدت این گاز، سمی بودن آن و پیدایش کلروفلوئوروکربن ها بود.
  •  (کلروفلئوروکربن ها CFC): طی سال های متمادی از این ترکیبات در انواع سیستم های برودتی به عنوان گاز مبرد استفاده شده است. شاخص ترین اعضای این خانواده R11 و R12 هستند که همچنان در برخی سیستم های برودتی قدیمی در کشور از آن ها استفاده می شود. بنا به مفاد پیمان مونت رئال در اگوست ۱۹۸۷ خرید و فروش و تولید این گاز ها به علت آسیب رساندن به لایه ازن در قسمت های بالائی جو ممنوع اعلام شد.
  • (هیدروکلروفلئوروکربن ها HCFC): ترکیبات HCFC جدیدترین و پرکاربردترین گازهای مبرد هستند که امروزه از آن ها استفاده می شود. همانطور که در بالا اشاره شد، سال هاست که استفاده از CFC ها به علت مضر بودن برای لایه ازن، محدود شده است. HCFC ها که خواص مشابهی با گازهای CFC دارند به عنوان جایگزینی نسبتا پاک برای CFC ها معرفی شدند. گاز R134a که از جمله پرکاربردترین گاز های برودتی به حساب می آید عضوی از این خانواده است.

شکل های مختلتفی از ارائه گاز مبرد

نکات مهم هنگام خرید گاز برودتی:

  • تقریبا اغلب برند های موجود در بازار از کیفیت و خلوص قابل قبول بالای ۹۵ درصدی برخوردارند.به همین دلیل جهت استفاده در سیستم هایی مانند :کولر گازی ،یخچال ،چیلر و سردخانه های معمولی بالای صفر تفاوت چندانی نمی کند که از چه برندی گاز را تهیه نمائید.هنگامی دقت و وسواس در خرید گاز لازم است که سیستم برودتی دقت بسیار بالایی داشته باشد مانند: سانتریفیوژ ها و فریزر های پزشکی که با دقت ۱ درجه و حتی کمتر کار می کنند.
  • وزن خالص سیلندر گاز مبرد معمولا روی آن نوشته شده است .اما اگر مدت زیادی از انبار کردن آن ها گذشته باشد، ممکن است اندکی از وزن آن ها کم شده باشد به همین دلیل بهتر است که از عرضه کننده معتبر محصول را تهیه نمائید.
انوع گاز مبرد:

Call Now Button
error: .کپی برداری از محتوای وب سایت، شرعا، قانونا و اخلاقا کار درستی نمی باشد